Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, καλησπέρα σας.

Ευχαριστούμε πολύ το Διοικητικό Συμβούλιο του Πανελληνίου Συλλόγου Φοιτητών Φυσικών Επιστημών και ιδιαιτέρως την πρόεδρο, κα Δημηκαροπούλου για τη διοργάνωση της σημερινής ημερίδας. Ευχαριστούμε πολύ και εσάς, που μας τιμήσατε με την παρουσία σας εδώ. Είναι πολύ ευχάριστο αυτό που συμβαίνει σήμερα. Είναι κάτι που έπρεπε να έχει γίνει από καιρό. Θα ξεκινήσω λέγοντας λίγα πράγματα για την δική μου πορεία στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Πήρα το πτυχίο μου από το ΕΑΠ, το 2009, μετά από 6 χρόνια σπουδών. Από τον Οκτώβριο του 10 παρακολουθώ το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Προχωρημένες Σπουδές στη Φυσική», επίσης στο ΕΑΠ.

Θα ήθελα να επισημάνω, από την αρχή, σε όσους έχουν την εντύπωση πως οι φοιτητές του τμήματός μας δεν ήμασταν σε θέση να πετύχουμε στις Πανελλήνιες Εξετάσεις, και ότι εδώ βρήκαμε τον εύκολο τρόπο εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο, πώς τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Μιλώντας με τους τότε συμφοιτητές μου διαπίστωσα, ότι δεν ήταν για όλους δεδομένη η δυνατότητα συμμετοχής στις Πανελλήνιες Εξετάσεις, για προσωπικούς ή οικογενειακούς λόγους. Επιπλέον πολλοί από αυτούς είχαν ήδη ένα πτυχίο από άλλη σχολή. Είχαν πετύχει δηλαδή. Εξάλλου, η πρώτη Θεματική Ενότητα στο πρώτο έτος σπουδών, η γνωστή σε εμάς «ΦΥΕ14», αποτελεί ένα φίλτρο, με μικρή διαπερατότητα, που αφήνει να προχωρήσουν μόλις το 20% των φοιτητών. Είναι κάτι σαν εισαγωγικές εξετάσεις. Μάλιστα ορισμένοι από εμάς χρειάστηκε να κάνουμε και φροντιστήριο για να θυμηθούμε αυτά που ξέραμε! ή για να μάθουμε αυτά που δεν ξέραμε: Μαθηματικά και Φυσική πρώτου έτους. Για να γυρίσω σε εμένα, από το 2003 η ζωή μου άλλαξε. Ήμουν πλέον φοιτήτρια. Μάλιστα, πρώτα δήλωνα φοιτήτρια, και μετά ανέφερα το επάγγελμά μου. Μέχρι και σήμερα η καθημερινότητά μου περιστρέφεται γύρω από τις σπουδές μου. Ειλικρινά, λοιπόν, νιώθω ευγνωμοσύνη για την ευκαιρία που μου δόθηκε.

Το ίδιο πιστεύω νιώθουν και οι περίπου 190 απόφοιτοι του Τμήματός μας αλλά και εκείνοι που αυτή τη στιγμή φοιτούν και κοπιάζουν για την απόκτηση του πτυχίου τους. Πτυχίο ενός προγράμματος σπουδών, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πολύπλευρο και απαιτητικό. Το πόσο απαιτητικό είναι, το γνωρίζουν πρώτοι από όλους οι αξιόλογοι καθηγητές μας, οι οποίοι φροντίζουν να παραμένει απαιτητικό! Αλλά και οι άνθρωποι του οικογενειακού και φιλικού μας περιβάλλοντος, που είναι σε θέση να εκτιμήσουν τον κόπο και το χρόνο που αφιερώνουμε στις σπουδές μας. Εκτός από τη μελέτη κατά τη διάρκεια της χρονιάς, ως γνωστόν, είμαστε υποχρεωμένοι να παραδίδουμε από 6 έως 18 γραπτές εργασίες το χρόνο. Ένα αρκετά σφικτό πρόγραμμα. Είναι χαρακτηριστικό επίσης ότι, ένας εργαζόμενος φοιτητής στο Τμήμα μας, τα καλοκαίρια συνήθως δεν πάει διακοπές. Δεν μένει άδεια για διακοπές αφού δίνει εξετάσεις μέχρι τον Ιούλιο, και τον Αύγουστο ή το Σεπτέμβριο παρακολουθεί τα εργαστήρια στην Πάτρα. Σας διαβεβαιώνω ότι το επίπεδο σπουδών είναι πολύ υψηλό, και ότι το πτυχίο μας δεν μας χαρίζεται. Είναι στατιστικό δεδομένο ότι οι, κατά μέσο όρο, 20 απόφοιτοι ανά έτος, προέρχονται από 6 τμήματα εισερχομένων! Αυτό άλλωστε δικαιολογεί τον μέχρι σήμερα χαμηλό αριθμό αποφοίτων.

Γιατί να μπει κάποιος σε αυτή τη διαδικασία; Όλοι οι φοιτητές που γνώρισα και πήραμε μαζί το πτυχίο μας, ήμασταν εργαζόμενοι, ας πούμε τακτοποιημένοι επαγγελματικά, όπως είπα νωρίτερα κάποιοι και με άλλα πτυχία. Είμασταν «κολλημένοι» όμως όλοι με τη Φυσική, τη Χημεία και τη Βιολογία. Ιδιαιτέρως με τη Φυσική. Εξάλλου, οι 3 Θεματικές Ενότητες που αφορούν αποκλειστικά στη Φυσική, είναι, κατά γενική ομολογία, οι δυσκολότερες από τις 12. Δεν θέλω να συγκρίνω το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο με τα συμβατικά δίνοντας την εντύπωση ότι οι φοιτητές τους δεν αγαπούν αυτό που σπουδάζουν, ή ότι δεν καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια, κόπο και χρόνο. Το ίδιο όμως, συμβαίνει και με εμάς. Θα αναρωτηθείτε ίσως ορισμένοι: Τι είμαστε τελικά; Φυσικοί, Χημικοί, Βιολόγοι; Καλώς ή κακώς, δεν μπορώ να απαντήσω ότι είμαστε, αποκλειστικά, ένα από τα τρία. Και να προσθέσω ότι αυτό, είναι κάτι, που μερικές φορές, μας φέρνει σε δύσκολη θέση. Στη χώρα μας δεν υπάρχει αντίστοιχο τμήμα σε συμβατικό πανεπιστήμιο. Από καιρού εις καιρόν, διατυπώνεται η άποψη της δυνατότητας επιλογής κατεύθυνσης στο τρίτο έτος σπουδών, έτσι ώστε να αποκτούμε ολοκληρωμένες γνώσεις σε ένα από τα τρία πεδία. Να αποκτούμε δηλαδή πτυχίο ή Φυσικής ή Χημείας ή Βιολογίας. Αυτό είναι κάτι που, σίγουρα, θα έδινε μια δυνατότητα εξειδίκευσης, χωρίς την ανάγκη μεταπτυχιακού. Αντιβαίνει όμως στον κύριο στόχο της δημιουργίας του τμήματος, που ήταν, εξ όσων γνωρίζω, να προετοιμάζει εκπαιδευτικούς Φυσικών Επιστημών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Ισχύει αυτό ακόμα; Αν ναι, αξίζει να σημειωθεί ότι, προς το παρόν, έχουμε τη δυνατότητα διορισμού μέσω ΑΣΕΠ μόνο ως Φυσικοί. Θα ήθελα να σας γνωστοποιήσω τους προβληματισμούς των αποφοίτων, σχετικά με την αναγνώριση στην αγορά εργασίας, αλλά και στην ακαδημαϊκή κοινότητα, του πτυχίου μας. Παρόλο που, τα τελευταία χρόνια, η κοινωνία αποδέχτηκε και εκτίμησε τις Σπουδές στο ΕΑΠ και ιδίως στο συγκεκριμένο τμήμα Φυσικών Επιστημών, δυστυχώς δεν ισχύει το ίδιο και για το σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας, ακόμα και αν οι καθηγητές μας, οι οποίοι διδάσκουν και σε άλλα πανεπιστήμια, έχουν επικοινωνήσει τη δουλειά που γίνεται εδώ. Γνωρίζω αποφοίτους που θέλουν να εκμεταλλευθούν επαγγελματικά το πτυχίο τους, όχι απλώς καταθέτοντάς το στην εργασία τους για να πάρουν επιπλέον χρήματα στο μισθό τους, αλλά για να αλλάξουν απασχόληση ή κάποιοι νεότεροι ή άνεργοι, για να βρουν δουλειά.

Επειδή δεν είναι εύκολο, ή επειδή δεν επιθυμούν να ασχοληθούν με την εκπαίδευση, αναζητούν εργασία σε άλλους επιστημονικούς ή τεχνολογικούς κλάδους. Προκειμένου να αποκτήσουν εξειδίκευση σε ένα αντικείμενο, αναζητούν μία θέση σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα συμβατικού πανεπιστημίου. Δυστυχώς όμως, γίνονται αποδέκτες αμφισβήτησης του πτυχίου μας. Τέτοιου είδους περιστατικά δεν πρέπει να προσπερνώνται ως επουσιώδη. Δεν γνωρίζω ποιά θα μπορούσε να είναι η άμεση λύση σε αυτό το πρόβλημα. Αυτό που μπορώ να προτείνω, είναι να μην εγκαταλείπουμε την προσπάθεια. Να πιστεύουμε στην αξία του πτυχίου μας και των γνώσεών μας. Αρκετοί απόφοιτοι τα έχουν καταφέρει, στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό, σε μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές. Κάποιοι όπως βλέπω, βρίσκονται σήμερα ανάμεσά μας. Εκφράζοντας τις απόψεις πολλών αποφοίτων τολμώ, χωρίς να έχω γνώση των οικονομικών ή άλλων δυσκολιών, ιδίως στη σημερινή συγκυρία, να προτείνω στο Πανεπιστήμιό μας να ενισχύσει τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών που προσφέρει και να δώσει προτεραιότητα στους αποφοίτους του στη διαδικασία εισαγωγής σε αυτά. Να προστεθούν επιπλέον προγράμματα, με σύγχρονο χαρακτήρα, όπως η Διαχείριση Αποβλήτων, που έχει μεγάλο αριθμό αιτήσεων κάθε χρόνο, στην οποία θα μπορούσαν να αυξηθούν οι θέσεις εισακτέων. Πιστεύω πως υπάρχουν πολλοί εργαζόμενοι πτυχιούχοι, από όλα τα πανεπιστήμια, που επιθυμούν να κάνουν μεταπτυχιακές σπουδές, και είναι πιθανό να προτιμήσουν την εξ αποστάσεως, υψηλού επιπέδου, εκπαίδευση που προσφέρει το ΕΑΠ. Μάλιστα, στο μεταπτυχιακό «Προχωρημένες Σπουδές στη Φυσική», οι φοιτητές είναι κατά ποσοστό 95% πτυχιούχοι Φυσικοί άλλων πανεπιστημίων. Εξάλλου, η δια βίου μάθηση είναι στενά συνδεδεμένη με το Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Πρέπει επιπλέον να ενισχυθεί η έρευνα, να διευκολυνθεί η απόκτηση διδακτορικού διπλώματος, μέσω υποτροφιών προς τους αριστούχους, τους ικανότερους φοιτητές. Να έχουν την δυνατότητα όσοι το επιθυμούν να προχωρήσουν στις σπουδές τους μέσα στο ΕΑΠ.

Με λίγα λόγια, πιστεύω ότι η Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας του ΕΑΠ, με τα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά της προγράμματα, αξίζει να ενισχυθεί και να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση. Να ανεβάζει συνεχώς πιο ψηλά τον πήχη, ώστε να μην έχει να ζηλέψει σε τίποτα τα συμβατικά πανεπιστήμια. Υπάρχει και το ζήτημα της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου του Πανεπιστημίου. Το ΕΑΠ βρίσκεται εκτός αυτής της διαδικασίας. Μήπως αυτό πρέπει να είναι το επόμενο άμεσο βήμα; Η αξιολόγηση καταδεικνύει το επίπεδο στο οποίο βρίσκεται ένα πανεπιστήμιο σε σχέση με τα υπόλοιπα, και αν την λάβει υπόψη του, ενισχύει τις προσπάθειές του για βελτίωση. Επίσης, αποτελεί απόδειξη προς την κοινωνία των δυνατοτήτων του. Οι πολίτες, η κοινωνία ολόκληρη, πείθεται για την αξία του. Μέσα από την αξιολόγηση μπορεί να προκύψει η ανάγκη ενίσχυσης του πανεπιστημίου, ώστε αυτό να προσφέρει ακόμα περισσότερα στους φοιτητές και κατ’ επέκταση πίσω στην κοινωνία.

Λίγο πριν το τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ στην σχεδιαζόμενη Ίδρυση του Επιμελητηρίου Θετικών και Εφαρμοσμένων Επιστημών. Παρακαλούμε το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, τη Διοικούσα Επιτροπή του ΕΑΠ καθώς επίσης και τους καθηγητές μας, να ενεργήσουν έτσι ώστε, να συμπεριληφθούν και οι απόφοιτοι του τμήματος Φυσικών Επιστημών του ΕΑΠ σε αυτό το Επιμελητήριο. Παρακαλούμε να υπάρξει και για εμάς Προεδρικό Διάταγμα, αντίστοιχο με αυτό που ανακοινώθηκε στη δημόσια διαβούλευση για τους πτυχιούχους Φυσικούς, Χημικούς και Βιολόγους, που να προσδιορίζει για τους Φυσικούς Επιστήμονες του ΕΑΠ τα δικαιώματα πρόσβασης σε επαγγελματικές δραστηριότητες βάσει προσόντων. Κλείνοντας, παραμένω αισιόδοξη ότι η επένδυση της Πολιτείας στην εξ αποστάσεως και δια βίου μάθηση μέσω του Ανοικτού Πανεπιστημίου, θα συνεχίσει να αποδίδει τους καρπούς της στην κοινωνία μας, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.